1. Από τις εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη έχει κυκλοφορήσει το πρώτο σας παιδικό παραμύθι με τίτλο ''Ο Ασημένιος''. Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια γι’ αυτό;
«Ο Ασημένιος» αποτελεί το πρώτο μου παιδικό βιβλίο, το οποίο και εκδόθηκε από τις εκδόσεις Μ. Σιδέρη, τον Μάρτιο του 2023. Αυτή την περίοδο, σκεφτείτε, βρίσκομαι στις διαδικασίες έκδοσης του δέκατου προσωπικού μου βιβλίου, που είναι πάλι παιδικό, από τον ίδιο εκδοτικό, το οποίο και αναμένεται να κυκλοφορήσει στα τέλη του φθινοπώρου του 2026.
«Ο Ασημένιος» λοιπόν, είναι ένα «πολυδιάστατο» βιβλίο μυθοπλασίας, με αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία, που πέραν της προφανούς του θεματολογίας -μιλά για τη σωστή στοματική υγιεινή- θίγει παράλληλα και ένα πλήθος άλλων ζητημάτων. Ζητήματα που απασχολούν τα σημερινά παιδιά και τους γονείς τους, όπως αυτά των σωστών διατροφικών συνηθειών, των προτύπων, της προσωπικής ευθύνης, της ενσυναίσθησης, της διαχείρισης των εμποδίων, της αναπλαισίωσης των δυσκολιών. Το παραμύθι αυτό αποτελεί μια καλή αφορμή ή καλύτερα μια καλή αφετηρία, για να συζητηθούν και να διερευνηθούν τέτοια θέματα. Ακόμη και οι εκπαιδευτικοί θα μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν, ως ένα καλό μέσο, για να εργαστούν πάνω στα προαναφερθέντα ζητήματα, τα οποία ως εκπαιδευτικός και η ίδια, γνωρίζω, πως μπορούν να ανακύψουν και να απασχολήσουν την πλειοψηφία των μαθητών, κάθε σχολική χρονιά.
2. Πώς καταφέρνετε να προσεγγίσετε έννοιες όπως η ενσυναίσθηση σε αναγνώστες προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας;
Θα δανειστώ μια γνωστή ιστορία που δείχνει όμως το μέγεθος της επιρροής που έχουν τα παραμύθια στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών.
Η ιστορία είναι η εξής: «Μια νεαρή μητέρα ρώτησε κάποτε τον Αϊνστάιν, για το τι θα μπορούσε να κάνει για να προετοιμάσει καλύτερα το μικρό παιδί της, για τη ζωή. Εκείνος ήρεμος και χαμογελαστός, της απάντησε: “Να του λέτε παραμύθια”. “Καλά τα παραμύθια, αλλά τι άλλο;” ρώτησε ξανά η μητέρα. “Πολλά παραμύθια”, επέμεινε ο σπουδαίος φυσικός. Τότε η μητέρα τον ρώτησε για τρίτη φορά και κάπως δύσπιστα: “Καλά αυτό, αλλά και τι άλλο;”. Και ο Αϊνστάιν της απάντησε με πλήρη φυσικότητα: “Δεν χρειάζεται τίποτε άλλο. Μονάχα κι άλλα παραμύθια. Πάρα πολλά παραμύθια”».
Μέσα από την παραπάνω ιστορία κατανοούμε την υπέρτατη αξία που έχει η αφήγηση παραμυθιών στα μικρά παιδιά. Τα μικρά παιδιά είναι γνωστό πως κατά την ακρόαση παραμυθιών ταυτίζονται με τους ήρωες της ιστορίας. Ανάλογα με την ηλικία στην οποία βρίσκονται και την αντίστοιχη θεματολογία των παραμυθιών που τους αφηγούμαστε, εξοικειώνονται και έρχονται σε επαφή με ένα πλήθος κοινωνικών αξιών, όπως: η ισότητα, η δικαιοσύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και ο αλληλοσεβασμός, η αλληλεγγύη, η ειλικρίνεια, η ενσυναίσθηση. Αυτό επιτυγχάνεται μέσα από έναν μη επικριτικό και διδακτικό τρόπο, βοηθώντας τα έτσι να διαμορφώσουν σταδιακά, μια ηθική συνείδηση και ένα αξιακό σύστημα. Ακόμη, μέσα από τα παραμύθια μπορούν να κατανοήσουν και να διαχωρίσουν τις αποδεκτές, από τις μη αποδεκτές συμπεριφορές, και τις συνέπειες που αυτές έχουν. Εδώ ακριβώς, είναι και το σημείο που αρχίζουν να καλλιεργούν την κριτική τους σκέψη και την ενσυναίσθηση.
3. Ποιο είναι το target group στο οποίο απευθύνεστε;
Θα έλεγα πως γενικά όλα μου τα παιδικά βιβλία είναι διηλικιακά. Μπορούν να διαβαστούν ευχάριστα τόσο από τους μικρούς, όσο και από τους ενήλικες αναγνώστες.
Άλλωστε η λέξη παραμύθι προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη παραμύθιον ή παραμυθία, που σήμαινε σε μια αρχική της έννοια παρηγοριά, ανακούφιση ή ενθάρρυνση -αυτό που λέω, δηλαδή, σε κάποιον με γλυκό τρόπο για να τον παρηγορήσω ή να τον ηρεμήσω. Σε μία μεταγενέστερη τώρα σημασία του όρου, σήμαινε τη φανταστική ιστορία που αφηγείται κάποιος τα βράδια για να περάσει ευχάριστα η ώρα.
Άρα πιστεύω πως το παραμύθι και στην πρότερη μορφή του, αλλά και στη σύγχρονη απόδοσή του καλό είναι ν’ απευθύνεται προς όλους.
4. Η καθημερινή σας επαφή με τους μαθητές σας, ως εκπαιδευτικός, λειτουργεί ως έναυσμα για τους χαρακτήρες και τις ιστορίες σας;
Η αλήθεια είναι πως η συγγραφή μπήκε στη ζωή μου από πολύ νωρίς… Οι πρώτες μου ιστορίες (ανέκδοτες), για να είμαι ειλικρινής, είχαν μια ποικίλη θεματολογία…
Όμως αργότερα, η επαφή μου με τα παιδιά, λόγω και του επαγγέλματός μου, καθώς και ο παιδικός τους κόσμος -με τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες που τον χαρακτηρίζουν- στάθηκαν αρχικά, αλλά πιστεύω συνεχίζουν έως και σήμερα, να αποτελούν τον καμβά και τη βασική πηγή έμπνευσής μου, για τη συγγραφή των παιδικών μου βιβλίων.
5. Έχοντας κάνει σπουδές στη δημιουργική γραφή, κατά πόσο η τεχνική υπερτερεί έναντι της έμπνευσης, κατά τη συγγραφή ενός παιδικού βιβλίου;
Χαίρομαι που μου κάνετε αυτή την ερώτηση! Ξέρετε, με ρωτούν πολλοί πώς αποφασίσατε να κάνετε ένα μεταπτυχιακό πάνω στη Δημιοργική Γραφή; Ποια ανάγκη σας έσπρωξε;
Και απαντώ: Το να επιστρέφεις στα «θρανία» δεν είναι πισωγύρισμα, αλλά μια πράξη φιλομάθειας και εξέλιξης. Ακόμη κι όταν η γραφή έχει βρει τον δρόμο της και έχει λάβει μια πρώτη αναγνώριση, παραμένει μία ζωντανή διαδικασία -που αν αφεθεί- κινδυνεύει να επαναπαυθεί. Το μεταπτυχιακό στη Δημιουργική Γραφή μού θυμίζει ότι η λογοτεχνία δεν είναι μόνο έμπνευση, αλλά και επίγνωση, σπουδή, διάλογος, διαρκής αμφισβήτηση των ίδιων μας των θέσεων και των βεβαιοτήτων.
Ανακαλύπτω νέους τρόπους να διαβάζω -άρα και να γράφω. Με μια έννοια -πέραν της έμνευσης, που αποτελεί, όπως είπατε, το έναυσμα- χρειάζεται και να εμβαθύνω στις τεχνικές της αφήγησης, να πειραματιστώ χωρίς τον φόβο της αποτυχίας, και να ακούω τις φωνές και των άλλων ομοτέχνων, ως συνομιλητές και όχι ως ανταγωνιστές. Ίσως το σημαντικότερο που ξαναμαθαίνει ένας συγγραφέας, είτε καταξιωμένος, είτε στα πρώτα του βήματα, μέσα από τη διαδικασία της σπουδής, είναι να μην επαναπαύεται, αλλά να παραμένει μαθητής της ίδιας του της τέχνης.
6.Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλετε να κρατήσει ένα παιδί καθώς θα κλείσει την τελευταία σελίδα του βιβλίου «Ουρά για δύο»;
Όπως θα είδατε κι εσείς στο βιβλίο, η ιστορία αναπτύσσεται θεματικά γύρω από την έννοια της ενσυναίσθησης, της αποδοχής της διαφορετικότητας, και της φιλίας. Τα παιδιά καλούνται καθημερινά να ενταχθούν σε ομάδες -σε μια τάξη, σε μια παρέα, σ’ ένα σύνολο. Δεν είναι, όμως, πάντα εύκολο.
Μέσα από την ιστορία της Φιφής και τη Ριρής, αλλά και των δύο κοριτσιών, της Φένιας και τη Δάφνης, τα παιδιά βλέπουν πως η ζήλια, ο ανταγωνισμός και η προκατάληψη είναι συναισθήματα υπαρκτά, που μπορεί να εμφανιστούν ακόμα και στις πιο αθώες ψυχές, όμως μπορούν παράλληλα να «μεταμορφωθούν» και σε αγάπη, όταν τους δοθεί ο κατάλληλος χώρος και χρόνος.
Το βιβλίο αγγίζει επίσης την έννοια της αποδοχής -όχι της εύκολης, αυτονόητης αποδοχής- αλλά εκείνης που απαιτεί προσπάθεια, ενσυναίσθηση και υπέρβαση του εαυτού. Διδάσκει στα παιδιά ότι η φιλία δεν προκύπτει πάντα φυσικά -συχνά τη χτίζουμε μέσα από τις διαφορές και τις δυσκολίες. Η φιλία, τέλος, δεν είναι πάντα αυτονόητη, αλλά όταν καλλιεργείται με φροντίδα, γίνεται πολύτιμη και έχει διάρκεια.
Και, πάνω απ’ όλα, να μην ξεχνούν τα παιδιά, ότι «καμία καρδιά δεν είναι αρκετή, αν δεν υπάρχει δίπλα της μια δεύτερη καρδιά, που να χτυπά στον ίδιο ρυθμό».
7. Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;
Τα μελλοντικά μου σχέδια θα έλεγα είναι πολλά και ποικίλα. Περιμένω με ανυπομονησία την κυκλοφορία των δύο ποιητικών μου συλλογών, που είχαν μια μικρή καθυστέρηση ως προς την έκδοσή τους, και φυσικά (όπως προείπα) περιμένω την έκδοση του νέου παιδικού μου βιβλίου, που θα κυκλοφορήσει περίπου στα τέλη του φθινοπώρου, από τις εκδόσεις Μ. Σιδέρη, αλλά δεν θα ήθελα, αυτή τη στιγμή, να αποκαλύψω περισσότερα.
Και φυσικά έπονται και άλλες ακόμη ιστορίες, οι οποίες περιμένουν υπομονετικά στο συρτάρι μου -ή καλύτερα στον υπολογιστή μου- για να βρουν την εκδοτική τους στέγη.
