22 Οκτωβρίου, 2026

Ο ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΕΡΕΝΤΙΤΗΣ & "Η ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΜΟΝΑΣΤΩΝ" ΣΤΙΣ ΑΛΚΥΟΝΙΔΕΣ ΜΕΡΕΣ

 


1.     Πώς προέκυψε ο τίτλος « Αυγουστιάτικη Λέσχη Μοναστών» και τι συμβολίζει η έννοια
του «μοναστή» μέσα στις ιστορίες σας;

Η λέξη «μοναστός» αποτελεί επινοημένη σύνθεση των λέξεων «μόνος» και «αστός». Οι ήρωες βιώνουν τη μοναξιά ως απότοκο και τη μοναχικότητα είτε ως ανάγκη είτε ως κατάληξη. Το «αστός» επιλέχθηκε ως δεύτερο συνθετικό, καθώς οι περισσότερες ιστορίες εκτυλίσσονται σε αστικά κέντρα, όπου κατοικούν και οι ήρωες. Η επιλογή υποδηλώνει, παράλληλα, μια έμμεση κριτική στον σύγχρονο αστικό τρόπο ζωής, ο οποίος διαχέεται και πέρα από τα όρια της πόλης. Αυτό, βέβαια, δεν συνεπάγεται ούτε την εξιδανίκευση της επαρχίας ούτε τον περιορισμό των σχετικών κοινωνικών συνθηκών στον αστικό χώρο. Τα κοινά θεματικά μοτίβα, η μετάβαση, η αλλαγή, η διαχείριση, η απώλεια και η ταυτότητα, που διαφοροποιούνται ανάλογα με τη φάση ζωής κάθε ήρωα, συγκροτούν την αίσθηση μιας άτυπης «λέσχης», τα μέλη της οποίας συνδέονται χωρίς να το επιδιώκουν. Οι ιστορίες τους συνομιλούν αθέατα τον Αύγουστο, έναν ιδιαίτερο, μήνα, που αποτελεί μεταίχμιο ανάμεσα στην ανεμελειά και την ενδοσκόπηση. Το κατά πόσο αυτή η συνομιλία συνεχίζεται και τον υπόλοιπο χρόνο, παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

 2. Ο Αύγουστος συνδέεται συνήθως με διακοπές και ανεμελιά, αλλά στο βιβλίο σας λειτουργεί ως χρόνος ενδοσκόπησης. Πώς γεννήθηκε αυτή η αντίθεση;

Ο Αύγουστος ανέκαθεν υπήρξε για εμένα ένας ιδιαίτερος μήνας. Το μετέωρο που παρουσιάζει, νομίζω, έγινε αντιληπτό ήδη από τα μαθητικά μου χρόνια, όπου καλούμουν να εγκαταλείψω μια καθημερινότητα, στην οποία έβρισκα ασφάλεια και οικειότητα –αυτή του σχολείου– και, ξαφνικά να δω πώς θα διαχειριστώ τον τόσο μεγάλο χρόνο. Το σχολείο υπήρξε για εμένα καταφύγιο, χώρος που απέκτησα ταυτότητα, αυτοπεποίθηση, πρότυπα. Οπότε, μιας και μου αρέσει γενικά το πρόγραμμα, από νωρίς βίωσα την ανεπαίσθητη μετατόπιση που επιφέρει ο Αύγουστος, τη μελαγχολία του κλεισίματος και την αδημονία για κάτι καινούργιο, που έρχεται με τον Σεπτέμβρη. Πλέον, ως εργαζόμενος ενήλικας δεν είναι το ίδιο. Τον αποζητώ περισσότερο, καθώς αντιλαμβάνομαι εντονότερα την ευκαιρία ξεκούρασης που προσφέρει. Αλλά το οξύμωρο με τον Αύγουστο είναι ότι, ναι μεν, έχει ταυτιστεί ως μήνας ανεμελιάς και διασκέδασης, από την άλλη, έχει πολύ αυστηρές προϋποθέσεις για αυτό: παρέα και χρήμα. Κι αυτά δεν είναι αυτονόητα ούτε για όλους, ούτε πάντα. Για αυτό και πάντα είχα την αίσθηση πως ο μήνας αυτός είναι ένας παραλληλισμός της ζωής της ίδιας.

 3. Ως φιλόλογος και ερευνητής στην ειδική εκπαίδευση και την αναπηρία, πόσο έχει επηρεάσει η επαγγελματική σας πορεία τον τρόπο που « ακούτε» και πλάθετε τους χαρακτήρες σας;

Στον βαθμό που η επιλογή του επαγγέλματος αποτελεί συνειδητή επιλογή, το ότι εργάζομαι ως Φιλόλογος Ειδικής Εκπαίδευσης και δραστηριοποιούμαι στην έρευνα για την Ιστορία της Ειδικής εκπαίδευσης, δεν αποτελούν τυχαίες καταλήξεις. Η Φιλολογία, ως Επιστήμη, θεωρώ ότι έχει άμεσα το στοιχείο της έρευνας, καθώς μπαίνεις στη διαδικασία να παρατηρήσεις ένα κείμενο, να το αναλύσεις, να το ερμηνεύσεις. Ξεκινάς από τα επιφανειακά: γραμματικό-συντακτικά, μορφή, ορθογραφία κτλ, για να φτάσεις να μιλήσεις για ηθογραφία, νοήματα, συμβολισμούς. Μετά, περισσότερο αφαιρετικά, συνδέεις το κείμενο με το κοινωνικό και ιστορικό συγκείμενο στο οποίο παράχθη, για να καταλήξεις να συνδέσεις το παρελθόν με το παρόν. Αυτό κάνει και η έρευνα: περνά από το φαινόμενο, στην ουσία. Η Ειδική Εκπαίδευση, πέραν της ανάγκης για αντίκτυπο και διαμόρφωση χαρακτήρων, που είναι εγγενής στο επάγγελμα του εκπαιδευτικού, με τράβηξε, καθώς απευθύνεται στον πιο περιθωριοποιημένο κρατικά μαθητικό πληθυσμό και βρήκα νόημα σε αυτό που κάνω. Συνοπτικά, λοιπόν, θα έλεγα πως η επαγγελματική μου δραστηριότητα μου έδωσε το συναισθηματικό και ανθρωποκεντρικό υλικό –όπως κι όλο το φάσμα του κοινωνικού μου βίου–, ενώ η Επιστήμη μου και η ερευνητική μου δραστηριότητα τις γνώσεις, τα μέσα και τα εργαλεία να το προσεγγίσω και να το αναδείξω.

 4. Οι πρωταγωνιστές σας συχνά βρίσκονται αντιμέτωποι με την απώλεια και την έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας. Πόσο δύσκολο είναι να αποτυπώσεις τη σιωπή και τα κενά της ανθρώπινης ψυχής;

Είναι πάρα πολύ δύσκολο και χαίρομαι που το ρωτάτε, καθώς αυτός ήταν και ένας βασικός στόχος της συγγραφής της συλλογής. Η επιλογή της τριτοπρόσωπης αφήγησης έγινε, ακριβώς, για αυτόν τον λόγο: οι ήρωες κάνουν παύσεις, βουλιάζουν σε σιωπές, στέκονται αμήχανοι, χάνουν τα λόγια τους. Δεν διαθέτουν οι ίδιοι τη διεισδυτική ματιά που έχει ο παντογνώστης αφηγητής. Και τη ματιά αυτή δεν την έχει κι ο περίγυρός τους. Εξού και το τέλμα στο οποίο βρίσκονται πολλές φορές. Και είναι ένα από τα μηνύματα της συλλογής: η σιωπή και η παύση έχουν βαρύτητα και δε θα πρέπει να την προσπερνάμε. Όσο κι αν τα λόγια είναι θεμιτά και πρέπει να τα διεκδικούμε, πολλές φορές δεν είναι εύκολο να φτάσουμε σε αυτά.

 5.  Οι 18ιστορίες σας παρακολουθούν την πορεία από την παιδικότητα και την εφηβεία μέχρι τη μεστή ωριμότητα και το τέλμα. Υπάρχει κάποια αυτοβιογραφική ρίζα σε αυτές τις μεταβάσεις;

Οπωσδήποτε οι 18 ιστορίες δε θα πρέπει να αναγνωστούν σαν αυτοβιογραφικές. Αυτό, όμως, δε σημαίνει πως σπέρματα αυτοβιογραφικά δεν υπάρχουν σε όλες. Γιατί, ασχέτως του κατά πόσο άμεσα έχω βιώσει ορισμένες συνθήκες, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο αυτές υπάρχουν στο περιβάλλον μου και με αγγίζουν άλλοτε περισσότερο άλλοτε λιγότερο. Σίγουρα, όμως, με απασχολούν κοινωνικά. Και, σίγουρα, για να μπορέσω να γράψω τους χαρακτήρες και τις ιστορίες τους, το λιγότερο είναι ότι τους καταλαβαίνω. Οπότε, έστω και με μια απόσταση, οι καταστάσεις τους πηγάζουν από μια δεξαμενή μας κοινή.

6.     Διαβάστε μας ένα μικρό απόσπασμα από το βιβλίο σας.

Θα σας παραθέσω ένα απόσπασμα, το οποίο σε σημαντικό βαθμό θεωρώ πως συμπυκνώνει ένα από τα βασικότερα μηνύματα της συλλογής:

Καθείς με όσα έχει πράττει. Έτσι και οι γονείς του: τόσα ήξεραν, τόσα έκαναν. Το εξαρτημένο αντανακλαστικό της έκπτωσης των θέλω του, σαν αρωγός της αποδοχής τους, έπρεπε να μεταστραφεί σε αντανακλαστικό επιβίωσης απέναντι στη δική τους δυσκολία προσαρμογής και κάμψης του θλιμμένου εγωκεντρισμού τους και να αποτελέσει αντανακλαστικό επιβίωσης. Αποδοχή που με τον καιρό ήθελε να πιστεύει πως θα καλλιεργούσαν κι εκείνοι για αυτόν. Κάπως ένιωσε καλά με τη σκέψη αυτή. Ίσως ο κύκλος τους είχε ολοκληρωθεί. Ίσως η πορεία των γονιών του έφτασε στο τέλος της. Ο απόγονος τους είχε ξεπεράσει. Ήταν μία ωριμότερη, λιγότερο αρχετυπική και πρωτόλεια, μετασχηματισμένη μορφή των προγόνων του.

 7.     Ποια είναι τα μελλοντικά σχέδια σας;

Γενικά, είμαι συγγραφικά ενεργός. Είναι μια ασχολία που με γεμίζει πολύ και τη βρίσκω παρήγορα λυτρωτική. Αυτή τη στιγμή έχω ολοκληρώσει τη συγγραφή ενός έργου –μυθιστόρημα αυτή τη φορά– και άλλα είναι στα σκαριά. Κάποια, βέβαια, κατοικούν ακόμα μέσα στο κεφάλι μου.


~Ευφροσύνη Λούζη~

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου